Towarzyszy Ci ciągłe zmęczenie, brak energii i senność? Ciężko Ci rano wstać z łóżka i zabrać się do pracy? Najchętniej przytuliłabyś się do ciepłej kołdry i odpoczywała cały dzień? Stale jesteś niewyspana? Uważaj! Mogą to być objawy przewlekłego zmęczenia, które często bywa skutkiem przepracowania, ale może też oznaczać występowanie poważnej choroby w organizmie, choćby depresji.

Ciągłe zmęczenie i jego objawy

Notoryczne zmęczenie jest zespołem objawów chorobowych, który w skuteczny sposób może zakłócić codzienne funkcjonowanie osób w aktywny sposób spędzających swój dzień w pracy, na uczelni czy też w trakcie wypełniania codziennych obowiązków domowych. Jest to choroba cywilizacyjna, na którą cierpi coraz większa grupa osób, zmagających się z różnego rodzaju wyzwaniami. Szczególnie dotyka ona młode i ambitne osoby, które mają problem ze znalezieniem dla siebie czasu wolnego.

Przyjmuje się, że z zespołem chronicznego zmęczenia (ang. chronic fatique syndrome – CFS) mamy do czynienia wówczas, gdy ciągłe zmęczenie utrzymuje się bez większych przerw przez okres co najmniej pół roku. Potocznie mówi się o tym zespole jako o chorobie cywilizacyjnej, bo jest on znakiem naszych czasów, warto jednak zauważyć, że schorzenie to nie występuje w klasyfikacji chorób. Jak je rozpoznać? Oprócz senności i braku sił do działania w trakcie dnia, nawet pomimo długiego snu, przewlekłemu zmęczeniu towarzyszą:

  • często nawracające bóle głowy,
  • bóle stawowe i mięśniowe,
  • zaburzenia pracy układu pokarmowego,
  • utrata lub przyrost masy ciała,
  • stany podgorączkowe i przewlekłe zapalenia zatok,
  • kołatanie w sercu i bóle w klatce piersiowej,
  • apatia i zły nastrój,
  • podatność na infekcje,
  • nieregularne miesiączki,
  • zaburzenia w koncentracji uwagi,
  • problemy z pamięcią,
  • spadek zainteresowania seksem.

Przyczyny przewlekłego zmęczenia

Dokładna etiologia długotrwałej i nadmiernej senności, połączonej często z innymi symptomami nie jest do końca poznana. Przyjmuje się, że u różnych osób będzie ona odmienna, choć jest kilka najbardziej charakterystycznych czynników mających wpływ na pojawianie się zespołu przewlekłego zmęczenia. Wśród przyczyn chronicznego zmęczenia wymienia się najczęściej niewłaściwe odżywianie i niedobory różnego rodzaju składników odżywczych. Jeśli towarzyszy Ci ciągłe zmęczenie, jakich witamin i minerałów może Ci brakować? Przede wszystkim witamin z grupy B oraz witaminy C, magnezu, żelaza i potasu. Ciągłe zmęczenie może wynikać także z wysokiego tempa życia i związanego z nim przewlekłego stresu, powodującego wydzielanie przez organizm kortyzolu, który negatywnie wpływa na poziom energii. Z tego względu na tę przypadłość często chorują osoby żyjące w nieustannym napięciu i pośpiechu, którym brakuje czasu na należyty odpoczynek.

Zła dieta, szybkie tempo życia, mała ilość snu i ciągła presja związana ze stresem w pracy może prowadzić do wyczerpania organizmu i złego samopoczucia. Zespół chronicznego zmęczenia oprócz tego może być efektem nadmiernego spożycia kofeiny i związanego z nim braku odpoczynku w trakcie dnia oraz nieprzespanych nocy. Przyczyną notorycznego zmęczenia mogą być jednak również przebyte zakażenia wirusowe, które powodują zaburzenia immunologiczne. Do wirusów, które niewątpliwie mają taki wpływ na organizm, często powodując brak energii, należy wirus Epsteina-Barr (EBV), odpowiedzialny za zachorowania na mononukleozę zakaźną.

Rozpoznanie syndromu przewlekłego zmęczenia

Aby potwierdzić istnienie zespołu chronicznego zmęczenia w konkretnym przypadku, należy dokonać badań laboratoryjnych obejmujących m. in. badania krwi, a także hormonów tarczycy. Zmęczenie może wynikać z innych groźnych chorób, takich jak nowotwory, wirus HIV, choroby reumatyczne, cukrzyca, anemia, a nawet z choroby psychicznej. Z racji tego, że długotrwale utrzymujące się zmęczenie może być oznaką szeregu tak różnych schorzeń, zespół przewlekłego zmęczenia zdiagnozować można dopiero po wykluczeniu tych innych dolegliwości.

Jeśli więc występuje ciągłe zmęczenie jakie badania należy przeprowadzić? Przede wszystkim trzeba wykonać pakiet podstawowych badań krwi (morfologię z rozmazem, OB, CRP) oraz ogólne badanie moczu. Czasami już ta diagnostyka pozwala na znalezienie przyczyny chronicznego braku energii – często jest to np. anemia. Lekarz po przeprowadzeniu wywiadu z pacjentem zleca badania specjalistyczne, które mają na celu szczegółową diagnostykę w kierunku chorób, podczas których często występuje przewlekłe zmęczenie. Warto tu wspomnieć chociażby takie choroby jak:

  • cukrzyca,
  • niedoczynność i nadczynność tarczycy,
  • choroba Addisona (potocznie – zmęczenie nadnerczy),
  • wirusowe zapalenie wątroby typu C w fazie przewlekłej,
  • zakażenie wirusem HIV,
  • borelioza,
  • toczeń rumieniowaty układowy,
  • celiakia,
  • niewydolność serca,
  • depresja,
  • zaburzenia odżywiania – niedobór witaminy B12, kwasu foliowego lub żelaza .

Zobacz też: Jak szybko zasnąć?

Jakie objawy powinny zaniepokoić?

Istnieją takie objawy, którym towarzyszyć może ciągła nadmierna senność, na które powinno zwrócić się szczególną uwagę. Zaniepokoić powinny nas zwłaszcza objawy związane z poniższymi:

  • bóle i obrzmienia stawów, bo mogą świadczyć o chorobach autoimmunologicznych tkanki łącznej,
  • spłycenie oddechu i duszności, które mogą wskazywać na problemy z płucami,
  • chudnięcie połączone z powiększaniem się węzłów chłonnych, które sugeruje choroby nowotworowe układu limfatycznego,
  • drętwienia kończyn, zaburzenia mowy i czucia, którymi objawiają się problemy z mózgowiem,
  • ból w klatce piersiowej, mogący oznaczać niewydolność serca.

Powiedz lekarzowi o wszystkich objawach, które w jakiś sposób Cię niepokoją. Nasze spostrzeżenia często potrafią mieć duże znaczenie. Odpowiednia diagnostyka ma kluczowe znaczenie, dlatego jeśli doświadczasz ciągłego zmęczenia, bezwzględnie udaj się do lekarza. Specjalista z pewnością ustali, jakie badania są konieczne do wykonania. Rzetelna ocena medyczna pozwoli zweryfikować, czy przyczyna braku energii tkwi w konkretnej chorobie (np. często występującej niedokrwistości czy zmęczeniu nadnerczy), czy jest nim zespół przewlekłego zmęczenia. Jeśli zostanie on potwierdzony po badaniu, w takiej sytuacji należy zastosować odpowiednie środki leczenia.

Zobacz też: Jak się zrelaksować i wyciszyć?

Leczenie chronicznego zmęczenia – jak odzyskać energię?

Nie ma jednej metody leczenia. W pierwszej kolejności należy ustalić, z jakimi czynnikami ma związek długotrwałe zmęczenie. Przede wszystkim trzeba zadbać o uzupełnienie braków składników odżywczych. W szczególności dużo energii mogą dać witaminy z grupy B, a także zioła, takie jak miłorząb japoński czy żeń-szeń. Skuteczne w leczeniu notorycznego zmęczenia może być również spożycie suplementów diety i produktów zawierających żelazo i magnez. Oprócz tego warto zadbać o regenerację organizmu, zapewniając odpowiedni czas wypoczynku każdego dnia i śpiąc minimum 8 godzin na dobę i ograniczyć nadmierne picie kawy oraz herbaty. Zaleca się również  zwiększenie aktywności fizycznej – regularnie uprawiać sporty lub spacerować, co doskonale odpręża i umożliwia lepsze dotlenienie. Co zmienić? Więcej się ruszać i uprawiać sport, jeść zdrowe produkty i suplementy! Jak widzisz, sposobów na lepsze samopoczucie jest wiele. W ciężkich przypadkach lekarz może zdiagnozować przyczynę i przepisać środki przeciwdepresyjne lub zalecić udanie do specjalisty w psychoterapii. Psychologia też może tutaj wiele zdziałać.

Źródła:

 

Podsumowanie

Przyczyn braku energii może być wiele – z jednej strony są to często zwyczajne braki w diecie w ciągu dnia (niedobory witaminy B12, żelaza lub kwasu foliowego), ale okazać się może również, że mamy do czynienia z poważniejszym zaburzeniem lub chorobą. Tutaj możliwości też jest kilka, np. zapalenie wątroby typu C spowodowane zakażeniem wirusem HCV. Zmęczenie i brak energii może być objawem problemów ze zdrowiem.  Jeżeli często miewasz ból głowy, bezdech senny lub inne objawy, o których wspominałam wcześniej w tekście, polecam skonsultować się z lekarzem.  Sam fitness i poprawa diety może nie wystarczyć. Skorzystanie z wizyty u specjalisty na pewno nie zaszkodzi. 

Oceń